Sementasyon Çelikleri
Sementasyon çelikleri, yüzeyi çok sert ama iç kısmı daha sünek olan, darbelere ve zorlanmaya dayanıklı özel çeliklerdir. İşlenmesi kolaydır ve genellikle parça şekillendirme tamamlandıktan sonra sertleştirme işlemi uygulanır. Bu çeliklerin karbon oranı %0,10–0,20 arasındadır ve bu değer çeliğin sertlik ve dayanımını belirler.
Karbon ve diğer alaşım miktarı, sementasyon çeliğinin dayanıklılığını ve kullanım yerini etkiler. Hem alaşımlı hem de alaşımsız tipleri bulunur. Özellikle makara, dişli çark, ölçü aletleri, zincir dişlisi, mil ve güç aktarımı yapan parçalar gibi darbelere maruz kalan makine elemanlarında tercih edilir.
Bu çelikler yüksek kaynak kabiliyeti ve çekirdek sertleşmesi ile öne çıkar. Karbon miktarı diğer çeliklere göre biraz daha yüksektir; bu da yüzeyin istenilen sertliğe ulaşmasını ve parçanın uzun ömürlü olmasını sağlar.
Yaygın Kaliteler ve Özellikleri
- 16MnCr5: Düşük alaşımlı, yüksek aşınma direnci. Yüzey sertliği 60 HRC’ye kadar çıkar.
- 20MnCr5: Daha yüksek karbon, 62–63 HRC’ye kadar sertlik. Ağır yükler için uygundur.
- 8620: Nikel içeriği sayesinde yüksek darbe dayanımı. 60–62 HRC sertlik sağlar.
- 4320: Yüksek krom ile güçlü aşınma direnci. Sertlik 58–60 HRC.
- 9310: Nikel ve krom oranı yüksek, 62–63 HRC sertlik ve en iyi darbe dayanımı.
Doğru kalite seçimi, parçanın dayanıklılığı ve uzun ömürlü çalışması için kritik önem taşır.